AKATWA PANGA BAADA YA KUWEKA PESA MEZANI AKIMWAGILIA MOYO SHINYANGA MJINI

Na  Mapuli Misalaba, Shinyanga

Mkazi wa mtaa wa Mwabundu kata ya Ndala Manispaa ya Shinyanga Charles Mayunga (38) amelazwa katika Hospitali ya rufaa ya Mkoa wa Shinyanga baada ya kujeruhiwa na kitu chenye makali kichwani na usoni akiwa kwenye klabu cha Pombe kata ya Ngokolo.

Tukio hilo limetokea Septemba 4,2022 majira ya saa sita mchana kata ya Ngokolo mjini Shinyanga.

Misalaba Blog imefika katika Hospitali ya rufaa ya mkoa wa Shinyanga na kuzungumza na majeruhi huyo ambaye ameeleza kuwa alifika kwenye klabu cha Pombe akaweka fedha mezani shilingi elfu kumi na nane akaendelea kunywa ambapo inasadikika watuhumiwa hao walizitamani fedha hizo baada ya kukataa kuwanunulia Pombe.

Mayunga amesema kuwa aliendelea kunywa Pombe baada ya muda mfupi akaanza kushambuliwa hali iliyopelekea kupata majeraha kichwani na usoni.

“Nilitoka nyumbani nikaenda Ngokolo nikafika kwa muuza Pombe mmoja anaitwa Kofi wakati nimeagiza pale Pombe kumbe wale watu niliokuwa nao pembeni hela zangu wamezitamani mimi nikaendelea kunywa baada ya muda nikashangaa tu napigwa Panga nikaanguka nikapoteza fahamu”.

“Nilikuja nikiwa na hali mbaya sana yaani nilikuwa nikikaa najisikia kizunguzungu halafu na damu zilikuwa zikitoka kwa wingi ila namshukuru sana Dokta alivyokuja alinishughulikia hakuangalia sina hela wala nini mpaka sasa naona hali yangu ni nzuri”. Amesema Mayunga

Kwa upande wake mkuu wa idara ya kitengo cha upasuaji katika Hospitali ya rufaa ya Mkoa wa Shinyanga Dkt. Kambi Athuman Buteta amekiri kumpokea mgonjwa huyo siku ya jana akiwa na hali mbaya na kwamba baada ya kumpa huduma stahiki hali yake inaendelea vizuri.

“Tulimpokea akiwa amepata majeraha kichwani ya kupigwa na kitu chenye ncha kali alikuwa anatokwa na damu nyingi kichwani na tulimpatia huduma ya kwanza pamoja na kumsafisha na kumshona vizuri sasahivi anaendelea na matibabu na hali yake ni nzuri”.amesema Dkt, Kambi

Aidha kamanda wa jeshi la polisi Mkoa wa Shinyanga kamishna msaidizi polisi Janeth Magomi amesema bado hajapokea taarifa za tukio hilo.

CHANZO - Misalaba blog

APIGWA HADI KUFA NA MMEWE KISA KACHELEWA KURUDI NYUMBANI AKITAFUTA MAREJESHO YA KIKOBA

 Jeshi la Polisi Mkoa wa Dodoma linamshikilia Peter Mwakiposile kwa tuhuma za kumuua mkewe Aisha Ramadhani mkazi wa Chidachi kwa kupigwa hadi kufa, kwa kosa la kuchelewa kurudi nyumbani akitafuta fedha za Marejesho la kikundi cha kikoba.

Kamanda wa Polisi Mkoa wa Dodoma ACP Martin Otieno ameeleza kuwa mtuhumiwa yupo chini ya ulinzi wakati akisubiri taratibu za kufikishwa mahakamani huku mwili wa marehemu Aisha Ramadhani ukiwa umehifadhiwa chumba cha kuhifadhia maiti kwenye Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Dodoma kwa taratibu za mazishi.

Marehemu, Asha, wakati wa Uhai wake

Mama wa marehemu Aisha Ramadhani amesimulia kuwa alipigiwa simu na mkwe wake Peter Mwakiposile wakati akitekeleza unyama huo ambapo ilisikika sauti ya marehemu ikiomba msaada kitendo ambacho kilipuuzwa na mumewe huku watoto wa marehemu wakisema mama yao aliondoka nyumbani saa 12 jioni na kurudi saa 2 usiku baada ya kwenda kuomba fedha kwa rafiki yake kwa ajili ya rejesho

RAIS SAMIA ATUMA SALAMU ZA POLE KIFO CHA QUEEN ELIZABETH II

 Rais wa Tanzania, Samia Suluhu Hassan amesikitishwa na kifo cha Malikia Elizaberth II wa nchini Uingereza, kilichotokea jana Alhamisi Septemba 8, 2022 katika visiwa vya Balmoral nchini Scotland alipokuwa anapatiwa matibabu.

Hayati, Malkia Elizabeth II. enzi za uhai wake

Katika ukurasa wake wa Twitter, Rais Samia ameandika, “Nimesikitishwa na taarifa za kifo cha Malkia Elizabeth II. Kwa niaba ya Watanzania wote, natuma salamu za pole kwa familia ya Kifalme@RoyalFamily na raia wote wa Uingereza. Malkia atakumbukwa duniani kote kama nguzo ya Amani, Umoja na Utulivu.”

Hali ya Upatikanaji na Umiliki wa Ardhi kwa wanawake

 

Hali ya Upatikanaji na Umiliki wa Ardhi kwa wanawake

 

Sera ya Maendeleo ya Wanawake na Jinsia (2000) ilitoa kipaumbele katika eneo la upatikanaji, umiliki na utumiaji wa ardhi kwa usawa baina ya wanawake na wanaume. Umiliki na utumiaji wa ardhi ni nguzo muhimu katika suala zima la maendeleo ya wanawake kiuchumi.

 Hivyo, umiliki wa ardhi kwa wanawake ni muhimu katika kufikia fursa nyingine za kiuchumi nchini. nchini Tanzania, ni wanawake 26% wanamiliki ardhi ya kilimo (SIGI, 2020). Hali hii inatokana na kuendelea kuwepo kwa mila na desturi zinazowapendelea wanaume kurithi na kumiliki ardhi ya familia ambapo wanawake hupata fursa hiyo kupitia wanaume ndani ya familia.

Serikali imeendelea na jitihada za kisera ili kuhakikisha kuwa umiliki wa ardhi unazingatia usawa wa kijinsia. Sera hizo ni pamoja na Sera ya Taifa ya Maendeleo ya Makazi (2000), Sera ya Taifa ya Ardhi (1995), Ibara mbalimbali za Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (1977) na Dira ya Maendeleo 2025. Jitihada nyingine ni pamoja na Marekebisho ya Sheria ya Ardhi ya Vijiji Na. 5 ya mwaka 1999 kifungu cha 3 (2) ambayo inatoa fursa kwa kila mwanamke kumiliki na kutumia ardhi na kuanzisha Kamati za kuhamasisha haki za wanawake kumiliki ardhi mwaka 2017. Kutokana na jitihada hizi, mwaka 2018 jumla ya hati 80,000 za umiliki wa ardhi zilisajiliwa.

Jitihada hizi zimewezesha kuongezeka kwa idadi ya wanawake wanaomiliki ardhi kutoka asilimia 9 hadi asilimia 25 na kuongezeka kwa umiliki wa pamoja kutoka asilimia 6 hadi asilimia 16; kuongezeka kwa watu wenye hati miliki zinazotambulika kisheria kutoka asilimia 50 mwaka 2016 hadi asilimia 59 mwaka 2018; kuongezeka kwa idadi ya hati za kimila za umiliki wa ardhi mfano, katika Mkoa wa Iringa pekee jumla ya hati za kimila 3,208 zilitolewa (1,970 Wilaya ya Kilolo na 1,238 Wilaya ya Mufindi). Hii ni matokeo ya uwezeshaji wa Shirika Lisilo la Kiserikali la Haki Ardhi linalohamasisha uandaaji wa mipango ya matumizi bora ya ardhi katika vijiji 7 katika Wilaya ya Mufindi na 11 katika Wilaya ya Kilolo.

Pamoja na mafanikio yaliyopatikana, suala ya umiliki wa ardhi na rasilimali nyingine za uzalishaji limeendelea kuathiri maendeleo ya wanawake ambapo licha ya kuwa na sheria zinazowalinda wanawake katika kumiliki rasilimali bado mila na desturi kandamizi ni kikwazo. Umiliki wa rasilimali za kiuchumi kwa wanawake kama vile pato la familia, ardhi, vitendea kazi na mikopo umeendelea kuwa mdogo ukilinganisha na wanaume. Pamoja na ukweli kwamba wanawake wanachangia Katika sekta ya kilimo uvuvi na misitu, wanawake wamachangia asilimia takribani asilimia 67 (ILFS, 2014).

Kiwango cha uzalishaji kwa wanawake katika sekta ya kilimo ni kidogo ikilinganishwa na wanaume. Hii ni kutokana na matumizi ya zana duni kama vile jembe la mkono. Sheria ya Mirathi ya Kimila (1963) inazuia wanawake, wajane na wasichana kurithi ardhi na hivyo kuwakosesha fursa za kumiliki rasilimali za kiuchumi na uwekezaji. Hivyo, maboresho katika sheria ni muhimu katika kuwawezesha wanawake kuboresha hali zao za kiuchumi na kijamii. Kwa msingi huo, ni muhimu kuiwezesha jamii kushiriki na kuwa na uelewa wa haki za wanawake kurithi mali ikiwemo ardhi.

Wajibu wa Mzazi au mlezi kulinda haki za Mtoto Kisheria

 

Wajibu wa Mzazi au mlezi kulinda haki za  Mtoto Kisheri

Na Mwandishi wetu

Tumeshuhudia matukio mengi katika jamii yetu ya watoto kunyanyaswa na kudhalilishwa na watu wazima wakiwemo walezi na hata baadhi ya wazazi wasio waadilifu.

Imekuwa kawaida kusikia watoto yatima au wanaolelewa na watu wa karibu kama sana  wakitendewa vitendo vya uonevu baada ya wazazi wao kufariki. Ndugu na jamaa, bila haya, wamekuwa wakifanya maamuzi yanayowahusu watoto bila kuzingatia maslahi na haki za watoto.

Unyanyasaji wanaofanyiwa watoto, wakati mwingine unafanyika kwa sababu wazazi, walezi na hata jamii kwa ujumla hawafahamu wajibu walionao kwa mtoto kisheria. Kutokujua namna mtoto anavyolindwa kisheria kunaweza, kwa namna moja au nyingine, kuchochea vitendo hivi.

Katika [blogu] hii kila Alhamisi, tunakusudia kukuletea dondoo muhimu kama zinavyoainishwa kwenye sheria ya Mtoto Na. 21 ya 2009 iliyotungwa kwa minajili ya kulinda maslahi na ustawi wa mtoto.

Sheria hii ilitungwa na serikali yetu kukidhi matakwa ya mikataba ya kimataifa inayomhakikishia mtoto haki zake za msingi. Lakini pia sheria na. 21, inatekelezwa sambamba na sheria Sheria ya kanuni za adhabu  sura ya 16 (SOSPA 1998), Sheria ya ndoa ya mwaka 1971, Sheria ya Mtoto ya mwaka 2009 na Sheria ya Elimu ya Elimu ya mwaka 1978. Kwahiyo watu wasifikiri kwamba watapona endapo sheria zitasimamiwa vizuri. Kuna vifungu na adhabu za kutosha kwa mtu anayefanya Ukatili wa Kijinsia kwa watoto.

Kwa mhutasari, sheria na. 21 ya mwaka 2009, yaani sheria ya mtoto  hii inalenga kumwekea mtoto mazingira ya kukua na kustawi katika nyanja zote za kimaisha bila kudhalilishwa, kuonewa na kunyanywaswa na jamii ikiwemo familia yake. Ingawa msisitizo ni kumlinda mtoto zaidi, sheria hii pia inafafanua wajibu wa mtoto kwa familia na jamii kwa ujumla.

Labda tuanze na tafsiri ya mtoto. Mara nyingi tumetumia neno ‘mtoto’ kumaanisha mambo mengi kwa wakati mmoja. Kwa mfano, unaweza kushangaa mzee wa miaka 55 anajitambulisha kama ‘mtoto’ wa tatu katika familia yake. ‘Mtoto’ huyu wa tatu, naye anaweza kuwa na ‘watoto’ kadhaa wenye umri wa utu uzima.

Hapa mtoto maana yake ni nini? Mtoto, katika mazingira hayo, ni mtu aliyezaliwa na mtu mwingine bila kujali umri wake. Tafsiri hii inazingatia uhusiano wa mzazi na mwanae bila kujali umri.

Kadhalika, unaweza kusikia mtu mwenye miaka 40 akidaiwa kufanya mambo ya kitoto. Utoto, kwa mazingira hayo, ni kufanya vitendo visivyoakisi uwezo wa mtu mzima anayejitegemea. Jamii inakuwa na matarajio fulani kwa mtu anayejitambulisha kama mtu mzima. Anatarajiwa kufikiri kwa namna fulani, kufanya vitu kwa namna fulani na hata kuonekana kwa namna fulani.

  Mchoro huu unao onyesha Ukatili wa watoto ni kwahisani ya TGNP 

Inapotokea mtu mzima huyu anashindwa kukidhi matarajio hayo, watu humtazama kwa jicho la ‘utoto.’ Utoto ni sifa mbaya kwa mtu mzima.

Lakini, kidini tunaambiwa ‘msipokuwa kama watoto wadogo hamuwezi kuurithi uzima wa milele.’ Mtoto, katika mukhtadha huu, si sifa mbaya. Tabia za kitoto kimsingi ni sharti muhimu la kumpa mtu sifa za kuuona ufalme wa mbinguni.

Hata hivyo 'mtoto' huyu anaelekezwa kuendelea kukua na kuongezeka ili awe na sifa ya kujitegemea na kuwategemeza wengine. Haifai kuendelea kuwa 'kama watoto wachanga' wanaoendelea kuwategemea wengine. Jambo hili linaelezwa kisaikolojia pia.

Kisaikolojia mtoto anaweza kuwa mtu yeyote bila kujali umri wake ambaye bado anaendelea kukua kiakili, kimwili, kiroho na kimahusiano. Hata hivyo, mtu mwenye miaka pungufu ya 12 ana nafasi kubwa ya kuwa na sifa hizi.

Sababu kubwa ni kuwa katika umri huo, mtu huyu bado anaendelea kukomaa na kupevuka kiakili, kimwili, kiroho na kimahusiano. Ndio kusema mtu ambaye bado hawezi kujitegemea kimwili, kiakili, kiroho na kijamii, ana sifa za kuitwa mtoto.

Kwa kuwa tafsiri za ‘mtoto’ na ‘utoto’ zinaweza kuwa na mkanganyiko mkubwa kama tulivyouona hapo juu, sheria hii imetumia kigezo kimoja cha umri kumtambua mtu mwenye sifa za kuitwa mtoto.

Mtoto, kwa mujibu wa sheria hii, ni mtu yeyote mwenye umri wa chini ya miaka 18. Haijalishi amepevuka akili kiasi gani, maadam ana umri usiozidi miaka 18 mtu huyo bado ataendelea kutambuliwa na sheria hii kama mtoto. Yapo mashirika yanayofanya kazi ya usaidizi kwa vitendo vya Ukatili ambayo baadhi ni: TWALA, WILDAF, WILAC, TAMWA, CRC, KIWOHEDE, Maafisa Ustawi wa Jamii wa Halmashauri zote, Maafisa maendeleo ya jamii wa halmashauri zote ambao pia wapo kwenye ngazi ya Kata. Kamati za Ulinzi wa mama na mtoto za Wilaya, Kata na Vijiji, Viongozi wa Dini. Zaidi pia simu bure namba. 116.

WAZAZI WASIO WAJALI NA KULINDA WATOTO KUCHUKULIWA HATUA- WAZIRI GWAJIMA

 

WAZAZI WASIO WAJALI NA KULINDA WATOTO KUCHUKULIWA HATUA- WAZIRI GWAJIMA

Na Mwandishi Wetu

SERIKALI imetangaza kuwachukulia hatua kali za kisheria wazazi na walezi watakaoshidnwa kutekeleza wajibu wao wa kisheria wa kuwalea na kuwalinda watoto na kusababisha kufanyiwa vitendo vya Ukatili wa Kijinsia kutokana na kuzurura hovyo mitaani na kufanya shughuli mbalimbali za ajira kinyume na sheria.

ameahidi   kuwachukulia  hatua  kali   za  kisheria   wazazi  na  walezi   wote   watakaobainika  kuwaachia   watoto  kuondoka    nyumbani  na   kuingia   mitaani  na  kufanya   shughuli  mbalimbali .

hayo yamesemwa na, Waziri wa Maendeleo  ya Jamii, Jinsia , Wanawake  na Makundi  maalum  Dkt . Doroth  Gwajima,  jijini  Dar es  Salaam,   wakati  akifungua   mkutano  wa  siku  mbili uliuowakutanisha   wadau  wa  huduma  za Ustawi   wa  Jamii nchini.

Waziri Dorothy Gwajima

Katika  mkutano   huo  Dkt.  Gwajima  amesema  serikali   ya  awamu   ya  Sita  kupitia   wizara   ya  Maendeleo  ya   Jamii, Jinsia,  Wanawake  na  Makundi   Maalum  kwa   kuungana   na  wadau   wote   wa  ustawi  wa   jamii   wanakuja  na   mpango  maalum  utakaofanikisha  kuondoa   mtandao  mzima unaofanikisha  kuzagaa   kwa  watoto  mitaani  katika   miji  mbali mbali  hapa   nchini .

Aidha   waziri   huyo   pia  amesema    wizara   yake  imeona   kuna   umuhimu   wa  kutungwa  kwa  sheria   maalum  itakayo  komesha  vitendo   vya   baadhi   ya  watu  wenye  ulemavu   wanaotuimia   viti   vyenye   magurudumu   kutumia   ulemavu   wao   kwa  kuomba omba   kitendo   alichosema  kinaongeza  kundi   la  Ombaomba  mitaani.

Kwa  upande  wake  Mkuu   wa   Mkoa  wa  Dar   es Salaam   Amos  Makalla akizungumza  katika  mkutano  huo  amesema   kwa  kushirikiana   na   wizara   ya  Maendeleo   ya  Jamii, Jinsia, wanawake  na  Makundi   Maalum  tayari   wanampango kazi   la  kuwajengea   mazingira  mazuri  ya  kuwatambua watoto  wa  mitaani  na  omba omba  kwa   kuangalia  mahala   watakapopelekwa  mara  baada  ya  kuondolewa  mitaani.

Mhe. Waziri akiwa na Katibu Mkuu wa Wizara hiyo, Mhe. Zainab Chaula na Mkuu wa Mkoa wa Dar es salaam, wakizindua vijitabu viwili vya miongozo ya namna ya kulea watoto.

Mkutano  huo  wa   wadau wa huduma   za  Ustawi   wa Jamii umekwenda  sambamba  na  uzinduzi   wa   vitabu   viwili  ikiwemo  kitabu   cha   Kanuni  za  Maadili  ya   kufanya  kazi   na watoto pamoja  na  uzinduzi  wa kitabu  cha  kiongozi  cha  penzi  kitakachosaidia   kutoa   muongozo  katika  vituo vya  kulelea  watoto  mchana .

 

Mhe. Amos Makala, Mkuu wa Mkoa wa Dar es salaam, akizungumza wakati wa uzinduzi wa Mkakati huo.

Kwa mujibu wa sheria ya Mtoto ya mwaka 2009, ni wajibu wa mzazi kuhakikisha mtoto anapata ulinzi, anakuwa salama, anatunzwa na kulelewa katika mazingira salama na asifanyiwe kitendo cha Ukatili au udhalilishwaji hadi atakapotmiza umri unaoatakiwa kisheria kuwa sasa amekuwa mkubwa. Kuhsindwa kutimiza wajibu ho na mengine yaliyoainishwa kwenye sheria hiyo ni kosa.

 

Kwanini ni muhimu kuondoa kodi kwenye taulo za kike?

 

Kwanini ni muhimu kuondoa kodi kwenye taulo za kike?

Uchambuzi umefanywa na Deogratius Temba

Mnamo mwezi Julai 2018, Serikali ya Tanzania ilipotoa msamaha wa Kodi ya Ongezeko la Thamani kwa Taulo za Kike ilitoa ujumbe wa wazi kwamba bidhaa hizi ni hitaji la Msingi la Haki za binadamu nani la lazima kwa wasichana na wanawake.

Katika Hotuba ya Bajeti ya mwaka wa fedha 2018/2019, Waziri wa Fedha wakati huo, Dkt Philipo Mpango akasisitiza kwamba wanawake na hasa wasichana wa shule wanaotoka katika familia masikini wanahitaji kupata taulo za kike kwa bei nafuu na rafiki ili waweze kujisitiri  na kuhsiirki kwenye masomo au shughuli za uzalishaji wakiwa salama.

 Ilikuwa ni hatua kubwa muhimu kuelekea usawa wa kijinsia, na kupunguza ‘Umasikini wa Hedhi’. Hatua hii ilisherehekewa katika jukwaa la kitaifa na kimataifa. Tanzania ni kati ya nchi chache vinara kutekeleza mpango huu, ikiiipiku nchi ya Australia (ambayo imeondoa kodi Januari 2019), na nchi nyingine za ukanda na duniani.  

Picha hii imepatikana kwa hisani ya Mtandao

 

Hatua hii ni muafaka kwa uchumi, na ingechangia viwango wa ukuaji wa Taifa. Hata hivyo, Benki ya Dunia inakadiria kwamba, kwa kila uwiano wa ongezeko la asilimia moja ya idadi ya wanawake wenye elimu ya sekondari,  pato la nchi la mwaka hukua kwa  asilimia 0.3.            

Kwa nini Msamaha wa Kodi ya Ongezeko la Thamani (VAT) ni muhimu na Ubaki

Msamaha wa kodi ya ongezeko la Kodi ya Thamani (VAT) kwenye taulo za kike ni muhimu kwa sababu kuu mbili, ikihusianishwa na usawa wa kijinsia na pia unafuu wa Taulo za Kike. Kuhusu usawa wa jinsia, wanawake na wasichana hawana hiari juu ya Hedhi. Kuanzia umri wa miaka 13 – 55 wataingia kwenye Hedhi kwa kadiri ya wiki nzima, kila mwezi.

Kulipa Kodi ya Ongezeko la Thamani (VAT) katika bidhaa za hedhi kunawafanya wanawake kulipa kodi ya ziada wakilinganishwa na wanaume kiuhalisia kutokana na hali yao ya kibaiolojia, kodi iko kwa watu wa jinsi moja.   Kuhusu unafuu, msamaha wa kodi ya ongezeko la thamani una uwezo wa kupunguza gharama ya taulo  za kike kwa asilimia 18, ambalo linaweza kuchangia bidhaa kupatikana kirahisi kwa wanawake na wasichana nchini kote. Ni muhimu bidhaa hizi zikawa nafuu ili kuwasaidia wanawake na wasichana kudhibiti Hedhi kwa usafi na utu.    

Hedhi isichukuliwe kama njia ya kuongeza mapato, badala yake upatikanaji wa bidhaa za hedhi uchukuliwe kama suala la haki za binadamu na uswa wakijinsia, na iwe hivyo.  Serikali kuondoa VAT si tu inatambua bidhaa za hedhi kwamba ni bidhaa ‘muhimu’, lakini pia inawasaidia wanawake na wasichana kuzipata kwa unafuu na hivyo kupunguza vikwazo wanavyokutana navyo kielimu na kiajira.

Athari ya Kuondolewa kwa VAT kwenye Soko

Uchunguzi wa awali unaonyesha matokeo mbali mbali juu ya kuondolewa kwa VAT.  Kuna tatizo kwenye msimamo wa bei unosababishwa na mnyororo wa usambazaji, ambao humwacha muuzaji wa rejareja kuamua bei ya mwisho. Changamoto kubwa ikiwa ni uzingativu wa bei kwenye bidhaa zinazonunulika haraka kutokana na mfumo uliozoeleka. Hata hivyo kutokana na kuondolewa na kwa VAT bidhaa za pedi zenye majina makubwa kama Always na HC walithibitisha kushuka kwa bei kwa asilimia 20. Bidhaa nyingine pia zilionyesha kupunguza bei kwa viwango tofauti, japo kwa kiasi kidogo.

 

Kwa kawaida wauzaji wa rejareja ndio huchukua kiwango kikubwa cha faida kwenye mnyororo wa usambazaji, na wao ndio wanabeba hatari na dhamana ya biashara na ndio wenye ushawishi mkubwa juu ya bei ya mwisho (bei ya mlaji). Hatimaye, pamoja na msamaha wa kodi ya ongezeko la thamani, kunatakiwa pia kuwepo na kanuni na njia madhubuti za ufuatiliaji kuhakikisha wauzaji wa rejareja  wanazingatia  bei elekezi. Ushawishi wa bei ya rejareja ni jambo linalohitaji mbinu, muda na uwekezaji na wadau kwa ajili ya kupeana taarifa.

Utafiti wa awali uliofanywa Morogoro na Mbeya^[1] uliohusisha maduka 2,906 yanayouza taulo za kike (yakiwemo ya rejareja, ya jumla, maduka ya dawa), inaonyesha kwamba bei ya bidhaa moja ikitofautiana kwa asilimia 40 kutoka kwenye duka moja na jingine. Asilimia 52 inaonyesha pakiti moja ya pedi ikiuzwa kwa Shilingi 2,000/=, Asilimia 13 zikiuzwa kwa shilingi 1500/= na asilimia 28 zikiuzwa kwa zaidi ya shilingi 2500/=.

Wahamasishaji wa Bei:  Pia, Utafiti huu unaonyesha kwamba wakati mwingine bei inakuwa thabiti zaidi sehemu ambapo duka kuu linauza bidhaa kwa bei ya chini kwa eneo husika. Hii inatoa fursa ya ushirikiano kati sekta ya umma na binafsi na wahamasishaji wa bei katika kushusha bei katika maeneo ya jirani. Hasa, mara watumiaji wanapojua kuna maeneo yanayoshindana wanayoweza kununua bidhaa, wana uwezo wa kuwa nguvu kubwa ya kuleta ushindani katika soko, na kusababisha bei kushuka.

Utafiti wa awali wa soko unaonyesha kuwa msamaha wa kodi ya VAT ulianza kupunguza bei. Hata hivyo, sera ya msamaha wa kodi ya VAT imetekelezwa kwa muda mfupi chini ya mwaka mmoja, na huu sio muda wa kutosha kuelewa na kupima athari zake.

 

Mapendekezo ya wadau ili kurudisha msamaha wa kodi kwa pedi

Ni muhimu msamaha wa VAT kubaki Tanzania. Hii ni hatua ya awali muafaka ya upunguzaji wa gharama za bidhaa za Hedhi. Ikiwa wanawake na wasichana watakuwa na uwezo wa kumudu gharama za pedi, haya yatakuwa ni mapinduzi makubwa yatakayowawezesha kutumia muda wao kwenye kazi za uzalishaji na kielimu, na pia kuboresha afya zao.

 Kwa ujumla wake hayo yote yatachangia kwenye ukuaji wa uchumi wa Taifa, kupunguza mzigo kwenye sekta ya afya, na pia kuhakikisha wanawake na wasichana wanatoa mchango kwenye sera ya viwanda na Dira ya maendele ya Taifa ya 2025.

 

Ili Msamaha wa kodi ya VAT uweze kufanyakazi kama ilivyotarajiwa ni vyema serikali na sekta binafsi kufanyakazi kwa karibu, kuhakisha utekelezwaji wa ushushaji wa bei. Pia usimamizi kwenye serikali za mitaa kunaweza kuleta tofauti katika kuongeza uelewa na utekelezaji. Wauzaji wa rejareja waelimishwe kwamba bidhaa za Hedhi ni bidhaa muhimu kwa akina mama na si anasa.  Pia, Serikali na Sekta binafsi itumie fursa ya kuona matokeo chanya ya kufanyakazi pamoja ili kuleta matokeo mapana, vile vile watumie washawishi kwenye jamii.

 

Kuhamasisha watumiaji na kuwaeleza juu ya msamaha wa VAT na kuwapa bei elekezi, itachagiza bidhaa kushuka bei hasa kwa wauzaji wa rejereje na itaongeza msukumo kwa wauzaji wa rejareja kushusha bei ya bidhaa yenyewe. Kampeni za kitaifa zinaweza kusaidia jitihada hii, ikiambata na kutengeza hitaji kubwa katika soko.

Pamoja na kwamba Serikali imependekeza punguzo la asilimia 5 ya kodi ya Makampuni. Hii ina hatari ya kutoweza kubadilisha bei za pedi ikiwa hakuna kanuni na ufuatiliaji wa bei, wanfanya biashara wa reja reja wanaweza kuendelea kujiongezea faida. Mwaka ujao wa fedha 2023/2024 uwe ni fursa nyingine ya kuendelea kuwa na msamaha wa kodi ya VAT kwa Taulo za Kike, na kufuatilia athari yake kwa karibu ili vikwazo viweze kutatuliwa.  Tanzania inatakiwa kuendelea kuwa kinara wa dunia kwenye jambo hili ili wengine wafuate na wajifunze kwetu.  Uchambuzi umefanywa na Deogratius Temba-0784686575

 

---

 

Gender and Climate Change: Tanzania National Strategy on Gender and Climate Change (2013)

 

Gender and Climate Change: Tanzania National Strategy on Gender and Climate Change (2013)

The overall objective of the Strategy  is :to enable Tanzania to mainstream gender consideration into policies, programs, and strategies related to climate change so that both men and women have access to, participate in,  contribute to, and hence benefit from climate change initiatives and efforts taking into account the diverse  needs roles and contribution of both men and women in sustainable development  (Aguilas L. and Rogers F(2011) available at: (https:portals.iuen.org/site/uion/files/doc/ccgap-tanzania)

 The strategy identifies six priority sectors for intervention: agriculture, water, health, forests/REDD and Integrated Coast Management. In agriculture the strategy aims at improving efficiency of water storage systems through construction of dams in which are controlled by women. In water the strategy is to empower women in urban and rural areas to harvest water for domestic use in places where water is contaminated, expensive or not accessible.

                                                      Picha kwa hisani ya mtandao

In health the strategy is to strengthen/maintain links between women groups and health offices to share information on diseases as well as curative measures. In Forests/REDD+ the strategy is to identify benefit sharing schemes within and outside Tanzania and establish best practices.

Lastly, in Integrated Coastal Management, the strategy is to prioritize in provision of loans and credits for accessing appropriate technology with emphasis in seaweed farming, fishing and aquaculture.

The implementation of the strategy is guide by A Gender Mainstreaming Guidelines which is a guidebook to assist sector ministries to mainstream gender in their respective actions on climate change (www.mcdgc,go.tz/data/cca-guidelines)

HATUA NA NYENZO MUHIMU ZA UANDAAJI WA BAJETI YA KIJINSIA

 

HATUA NA NYENZO MUHIMU ZA UANDAAJI WA BAJETI YA KIJINSIA

imendaliwa na Deogratius Temba

Uingizaji wa masuala ya Jinsia siyo Mipango na Bajeti mpya bali ni Mipango na Bajeti jumuishi yenye mtazamo wa Kijinsia (Gender Perspective). Kuna hatua mbalimbali za kuzingatia katika kuingiza masuala tangu ngazi ya uibuai hadi ngazi ya Ufuatiliaji na Tathmini za shughuli. Aidha hatua hizi kama njia ya kufikia usawa wa Kijinsia hutumia pia mikakati mitatu ya kufikia usawa wa Kijinsia ambayo ni Ujumuishi, Mageuzi ya kutoa usawa katika kuthaminisha michango ya wanaume na wanawake na kufanya mabadiliko katika mfumo wa Kijinsia. 

Hatua hizi ni kama zifuatazo:

1.  Uibuaji na Uchambuzi wa Hali halisi/Mazingira

N muhimu sana kutumia mbinu shirikishi katika kuibua na kufanya uchambuzi wa masuala ya kijinsia katika jamii kabla ya kupanga sera, mipango na bajeti katika ngazi husika iwe ya kaya, Halmashauri au ngazi ya Taifa. Mipango Mikakati mingi ya Halmashauri inakosa data zenye mnyambuliko wa kijinsia kutokana na kutozama kwa wananchi na kuibua masuala ya kijinsia kisha kuyafanyia uchambuzi. Hii inahafifisha sana ubora wa bajeti katika ngazi ya Halmashauri.  Katika kuibua na kuchambua masuala ya kijinsia, ni vyema sana kuzingatia vipengele vifuatavyo kulingana na sekta husika (mkazo ni sekta nyeti zinazogusa makundi ya pembezoni). Uibuaji na uchambuzi ni lazima uzingatie 

1.       Uchambuzi wa Masuala ya Kisekta na Mnyambuliko wa Data Kijinsia

Wakati wa kufanya upembuzi yakinifu (baseline survey) ni muhimu kujiuliza maswali yafuatayo 

• Nani anafanya nini (mgawanyo wa majukumu ya uzalishaji na majukumu ya kaya) 
• Nani anafikia na kumiliki rasilimali kati ya wanaume na wanawake
• Nani anafanya maamuzi 
• Nani ananufaika na rasilimali hizi 

Hatua hii itakuasaidia kupata data zenye mnyambuliko wa kijinsia kwa kila swali na inasaidia sana katika kuandaa sera, mipango na bajeti kwa jicho la kijinsia 

                                    Katuni hii imechorwa na Muhidin Msamba, kwa hisani ya TGNP

2.                                      Kufanya uchambuzi kwa mbinu ya mti wa matatizo 

• Suala kuu la kijinsia lililoibuliwa 
• Visababishi 
• Athari zake 

3.                                      Kufanya uchambuzi wa Wadau na Kubaini vipaumbele 

Ni muhimu baada ya uchakataji wa taarifa za uwandani, kuweka vipaumbele kwa kuzingatia halihalisi kutoakana na majibu ya maswali ya vipengele vya hapo juu

Kwa kila kipengele ni muhimu kubaini waathirika wakuu, wenye ushwishi, watekelezaji wa sera na watunga sera. Hii itasaidia katika uwajibikaji wakati wa kupanga bajeti yaani kila idara itenge bajeti kulingana na halihalisi na waathirika wakuu kijinsia na kimaeneo. 

4.                                      Kufanya uchambuzi wa sera 

Ni muhimu baada ya kutoka uwandani na kubaini masuala na vipaumbele, kufanya uchambuzi wa sera ili kuona ni namna gani sera inashghulikia kadhia hii. Maswali yafiatayo yakuongoze wakati unafanya mapition na uchambuzi wa sera. 

• Je sera ipo kushughulika kadhia hii?
• Kama sera ipo, Je sera ina mapungufu gani?
• Kama haina maoungufu, je inatekelezwa ipasavyo ikiwa ni pamoja na suala bainifu kuundiwa mikakati na kungizwa kwenye mipango na bajeti ya Halmashauri? 

5. Kuweka Malengo na kuandaa Mpango wa Utekelezaji (Annual Plans) 

Ni vyema kila sekta iweke malengo kulingana na muda wa utekelezaji ili kushughulikia masuala yaliyoibuliwa kwenye mchakato wa uibuaji na uchambuzi. 

• Malengo ya muda mfupi (outputs)
• Malengo ya kati (outcomes)
• Malengo ya muda mrefu (impact) 

Hata hii itakuasaidia kuandaa mpango kazi kwa mwaka na hata kusaidia katika utoaji wa taarifa. Safu za mpango huu lazima ziwe na vipengele vya suala la kijinsia, visababishi na athari zake, walengwa/waathirika wakuu, shughuli zitakazofanyika, viashiria vya utekelezaji, fungu la fedha lililotengwa, mratibu mkuu na muda wa utekelezaji. 

6.  Kutenga Rasilimali kwa kuzingatia Jinsia (Gender Sensitive Resource Allocations) 

Kama utazingatia vyema na kwa weledi na uadilifu hatua zote hapo juu ni rahisi sana kutenga bajeti kijinsia kwani itakua imebeba mahitaji na vipaumbele vya makundi yote ya jamii 

7.       Kufuatilia kujifunza na kutathmini Utekelezaji

1.       UFUATILIAJI 

Ufuatiliaji na tathnini wa kisera, mipango, mikakati na bajeti vinapaswa kuwa na mwitikio wa kijinsia na viashiria mahususi vya jisia. Ufuatiliaji na tathmini wenye mwelekeo wa kijinsia unapaswa kuwa na vigezo vifuatavyo:-  

a.                                      Kuwa na malengo na viashiria vya ufuatiliaji vyenye mrengo wa kijinsia

b.                                      Kuzingatia ukusanyaji wa  data zenye mnyambuliko wa kijinsia.

c.                                      Kujumuisha viashiria mahususi kwa ajili ya uingizaji wa maswala ya kijinsia

d.                                      Kufuatilia maendeleo kuelekea kukidhi mahitaji mahususi ya wanaume na wanawake

e.                                      Kuhakikisha kwamba wanaume na wanawake wana ushiriki sawa na wanahudumiwa sawa wakichukuliwa kwamba ni watoa maamuzi, watekelezaji na washiriki.

f.                                       Kupima matokeo kwa wanaume na wanawake kutoka hatua ya utekelezaji wa sera/ mpango/mradi.

g.                                      Kuhakikisha kuwa rasilimali na unufaikaji vinagawanywa kwa uwiano kwa wanaume na wanawake.

h.                                      Kufuatilia endapo mpango au shughuli za  mradi zinapunguza tofauti za kijinsia au zinaongeza tofauti za kijinsia.

i.                                        Kuhakiki maeneo ambapo shughuli zinaongeza tofauti za kijinsia.

j.                                        Kuhakikisha kwamba wale walioshiriki kwenye utekelezaji wa sera/mipango/mradi wana motisha wa kuendeleza mwaswala ya kijinsia.

k.                                      Kufuatilia viashiria vya upimaji wa mabadiliko ya wanawake na wanaume katika mapokeo na uwezo wa kupokea mabadiliko.

l.                                        Kuweka kumbukumbu ya mifano bora na vipingamizi vinavyojitokeza kutoka kwenye hatua utekelezaji ambavyo vitashughulikiwa baadae.

8.       Tathmini

Tathmini muhimu kubainisha ni kwa jinsi gani shughuli zenye mrengo wa kijinsia zimeathiri mapokea na uwezo wa wanaume na wanawake.  Ili kuhakikisha kwamba tathmini inafikia kwa usahihi matokeo ya kundi husika la wadau/wanufaika, ni muhimu tathmini ikaandaliwa katika mfumo ulio kwenye mwitikio wa kijinsia. Kwahiyo kwa tathmini ya shughuli zinazohusiana na sera,mikakati, mipango na bajeti zinapaswa kuwa:-

a.                                      Kutathmini endapo rasilimali na vinginevyo vimegawanywa kwa kuzingatia uwiano kati ya wananwake na wanaume.

b.                                      Kupima endapo mpango wa malengo ya kijinsia uliowekwa umefikiwa.

c.                                      Kutathmini ni kwa kiwango gani malengo ya maendeleo yamefikiwa.

d.                                      Kutathmini ni kwa jinsi gani matokeo juu ya uingizwaji wa maswala ya kijinsia yanavyotokea.

e.                                      Kutathmini kama kulikuwa na matokeo ya kijinsia yasiyotarajiwa au yasiyokusudiwa.

f.                                       Kutoa maoni juu ya mambo ya kuzingatia wakati wa utekelezaji wa mpango ama mradi ujao.

9.       Muundo wa kitaasisi wa ufuatiliaji na Tathmini 

Ofisi ya Rais Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa ina jukumu la kuratibu na kusimamia utekelezaji wa shughuli zenye mrengo wa kijinsia kwa Mamlaka za Mikoa na Serikali za Mitaa hivyo inao wajibu wa kufuatilia na kutathmini utekelezaji wa mpango huu katika ngazi ya kitaifa na ngazi ya serikali za mitaa. Katikakutekeleza majukumu yake kama mratibu wa jumla wa mpango huu, itafanya kazi kwa karibu na Ofisi za Wakuu wa Mikoa, Mamlaka za Serikali za Mitaa pamoja na Wizara. Ofisi ya Rais Tawala za Mikoa na Serikali za Mitaa pia itafanya kazi na Wizara za ki sekta na wadau wengine wa maendeleo wa kijinsia ili kupata taarifa ambazo zitahusishwa kwenye mfumo wa ufuatiliaji na utoaji wa taarifa wa Ofisi ya Rais – TAMISEMI.

10.   Kujifunza

Kujifunza ni hatua ya kupata ufahamu au ujuzi kwa kujifunza, kutenda, kufundishwa,au kupata uzoefu wa jambo Fulani. Kujifunza ni muhimu katika kupata mambo ambayo yanahitaji shughuli za kuboresha mbinu, vigezo vya kiutendaji, mpango wa utekelezaji na tathimini.

Kujifunza kuna unganishwa na ufahamu na mawasiliano ya shughuli kwa jinsi zinavyokusudiwa kuzalishwa, kupatikana, pamoja na kutoa elimu na kuhakikisha kwamba elimu inayopatikana inatumika katika kujifunza kwa lengo la:-

i.Kupata na kuchangia elimu iliyopatikana wakati wa kuandaa na utekelezaji wa OR-TAMISEMI, Serikali za Mitaa, wadau wa maendeleo, Mpango/mradi na kutolea taarifa kwa ajili ya utoaji wa maamuzi ili kuongoza na kuboresha shughuli zikiwemo uandaaji wa mipango kwa matokeo sahihi na halisi.

ii.Kutambua mapungufu ambayo yanahitaji utafiti wakati wa mtiririko wa matukio ya mradi.

iii.Kuwezesha ushirikishanaji wa shuhuda ambazo zitawezesha shughuli za mradi kupokea na kutumia mifano ya mbinu bora.

iv.Kuwezesha utambuzi wa mapungufu pamoja na fursa za kujifunza

v.Kushirikishana uelewa na wengine ili kujenga fursa pana kwa ajili ya shughuli za mradi nchini

UMUHIMU NA MALENGO YA BAJETI YENYE MRENGO WA KIJINSIA

 

UMUHIMU NA MALENGO YA BAJETI YENYE MRENGO WA KIJINSIA 

Bajeti yenye mtizamo wa Kijinsia ni ile ambayo inazingatia changamoto, mahitaji na vipaumbele vya makundi yote katika jamii yakiwemo yale ya wanaume na wanawake, wavulana na wasichana, wazee, wenye ulemavu na wasio na ulemavu, matajiri kwa masikini, watoto wa kiume kwa wa kike, waishio mijini na vijijini, wasomi kwa wasiosoma, wakulima kwa wafanyakazi na makundi yanayofanana na hayo katika jamii husika. 

Bajeti yenye mtazamo wa Kijinsia husaidia kufikia lengo la usawa Kijinsia. Bajeti yenye matizamo wa Kijin

sia ndio husaidia kutekeleza malengo yaliyoanzishwa katika sehemu ya 

Fahamu ukweli kuhusu Ukeketaji na madhara yake

 **FAHAMU UKWELI KUHUSU UKEKETAJI*

📌👨‍👩‍👧‍👦ELIMIKA NA SMAUJATA🇹🇿

Ukeketaji ni kitendo Cha uondoaji wa Sehemu au sehemu yote ya Siri ya nje ya mwanamke au kuweka jeraha lingine Kwa viungo vya uzazi vya mwanamke Kwa Sababu ZISIZO za kitabibu.

Ukeketaji hauna faida Kwa wasichana na wanawake kwani hutokwa na damu nyingi na matatizo ya kukojoa na baadae uvimbe maambukizo,pamoja na matatizo wakati wa kujifungua.

Zaidi wa wasichana Milioni 200 waliohai Leo wamefanyiwa ukeketaji ktk nchi 36 za Afrika Mashariki na Asia ambapo ukeketaji unafanyika Kwa kiwango Cha juu.

Ukeketaji mara nyingi hufanywa Kwa watoto wadogo wa umri kati ya miaka ya uchanga na miaka 15, ukeketaji ni ukiukwaji wa haki za binaadam na Ukatili Wa wasichana na wanawake, ukeketaji hauna faida kwa wasichana na Jamii na unapingwa na Jamii na shirika la afya Duniani.

*AINA ZA UKEKETAJI*

1.Uondoaji wa Sehemu ya kinembe chote (sehemu ya nje na Inayoonekana ya kisimi,ambayo nisehemu nyeti ya sehemu ya Siri ya mwanamke)au mlango wa ngozi unaozunguka sehemu ya Siri ya mwanamke.

2.Uondoaji wa Sehemu ya kisimi au chote na labia ndogo(mkunjo ya ndani ya uke)pamoja na bila kuondolewa labia kubwa(sehemu ya nja ya ngozi ya uke)

3.Kupunguza Kwa mwanya wa Sehemu ya uke Kupitia utengenezaji wa muhuri wa kufunika sehemu hiyo(infibulation)muhuri huundwa Kwa kukata na kuweka upya labia ndogo au kubwa wakati mwingine Kwa kushona au bila kuondolewa kisimi/kinembe .

4.Inajumlisha Taratibu zingine zote zenye madhara Kwa sehemu za Siri ya mwanamke Kwa madhumuni yasiyo ya matibabu kama kutoboa,kuvuta,kuchanja,kukwarua na kuchoka sehemu za Siri.

Hauna faida yoyote Bali husababisha madhila,unadharirisha wasichana na wanawake Kwa njia nyingi.Unaharibu uke wa mwanamke na huingilia utendakazi wa asili wa MIILI ya wasichana na wanawake.huhusishwa na ongezeko la hatari ya matatizo ya kiafya hatari ni kubwa zaidi ya kutokana na aina Kali zaidi ya Ukeketaji.

*ATHARI ZA UKEKETAJI*

1.Maumivu makali.

2.kutokwa damu nyingi(kuvuja damu nyingi)

3.uvimbe wa tishu za viungo vya uzazi

4.homa Kali

5.Maambukizi ya magonjwa kama pepopunda,

6.Matatizo ya mkojo

7.Matatizo ya uponyaji wa jeraha

8.Kupata mshituko

9.kifo

*MATATIZO YA MUDA MREFU NI KAMA*

. Matatizo wakati wa haja ndogo(kukojoa Kwa uchungu na Maumivu makali,maabukizu ya magonjwa ya Njia ya mkojo)

.Magonjwa wa Sehemu za Siri kama usaha,kuwashwa,magonjwa yatokanayo na backteria,na maambukzi mengine)

.matatizo ya hedhi

.kuweka jeraha la maisha

. Matatizo ya Kushiriki Ngono(Maumivu wakati wa kujamiiana,kutokufurahia Tendo la kujamiiana,na kutokuridhika au kufika kileleni)

. Matatizo wakati wa kujifungua,kutokwa damu nyingi,kuhitaji upasuaji,kujifungua mtoto mfu na vifo vya watoto wachanga.

.Kuhitaji kufanya upasuaju baadae mfano kuziba au kupunguza uwazi wa uke

.Matatizo ya kisaikolojia msongo wa mawazo wasiwasi,kupata kiwewe baada ya kujifungua,kuweka kisasi,kutokujiamini

*NANI YUPO HATARINI*

.Wasichana wadogo kati ya umri wa utoto na ujana na mara kwa mara kwa wanawake watu wazima

*SABABU ZA KITAMADUNI NA KIJAMII*

WHO inasema Sababu zinazofanya ukeketaji ufanywe hutofautiana kutoka eneo Moja Hadi jingine na vile vile baada ya muda na ni pamoja na  Mchanganyiko wa mambo ya KITAMADUNI ktk jamii na Jamii

1.Pale ambapo ukeketaji ni utaratibu wa kijamii(kadia ya jamii)shinikizo la kijamii lakufuata kile ambacho wengine wanafanya na wamekua wakifanya pamoja na haja ya kukubalika kijamii na hofu ya kukataliwa na Jamii ni motisha kubwa ya Kuendeleza Mila hiyo.

2.mara nyingi huchuliwa kama sehemu muhimu Kulea wasichana na njia ya kumtayarisha kwa utu uzima na ndoa.Ukeketaji mara nyingi huchochewa na Imani kuhusu kile kinachochukuliwa kuwa tabia ya kujamiiana inayolenga Kuhakikisha ubikra kabla ya ndoa na uaminifu wa Ndoa.

3.Pale ambapo huaminika ukeketaji huongeza fursa ya ndoa Kuna uwezekano mkubwa wa kufanya vitendo hivyo.

4.Ukeketaji unahusisha na MAADILI ya kitamaduni,ya uke na adabu ambayo ni pamoja na Dhana kwamba wasichana ni safi na warembo baada ya kuondolewa Kwa sehemu ya mwili zinazochukuliwa kua najisi ZISIZO za kike au kiume

5.ktk.jamii nyingi ambazo ukeketaji unafanywa inachukuliwa kua ni Mila ya kitamaduni ambayo mara nyingi hutumiwa kama Hoja ya Kuendeleza Ukatili huo 

*HATUA MUHIMU*

Kwa kuzingatia kazi ya miongo iliyopita mwaka 1997 WHO ilitoa tamko la pamoja dhidi ya Mila ya Ukeketaji Kwa kushirikiana na shirika la umoja wa mataifa la kuhudumia watoto UNICEF na shirika la umoja wa mataifa la Idadi ya ary UNFPA tangu 1997 juhudi kubwa zimefanywa kukabiliana na ukeketaji Kupitia utafiti,kufanya kazi ndani ya jamii na mabadiliko ktk sera za umma.

Mwaka huu wa 2022 WHO itazindua mwongozo wa mafunzo juu ya mawasiliano yanayomuhusu mtu binafsi PCC mbinu ya Ushauri ambayo inawahimiza watoa huduma ya Afya kupinga mitazamo Yao inayohusiana na ukeketaji na kujenga ujuzi wao wa mawasiliano Ili kutoa Ushauri nasaha wa kuzuia ukeketaji

Kuwapatia elimu watoto juu ya madhara ya Ukeketaji ktk jamii na wanawake Ili kuwajengea uwezo wa kujiamini na kuzijua haki zao za msingi na kupinga Ukatili wa namna hiyo unaoendelezwa kwenye jamii ya Kiafrika

💪🏾SMAUJATA #SENSABIKA👨‍👩‍👧‍👦 

*KATAA UKATILI* *WEWE* *NI* *SHUJAA* *💪💪💪🇹🇿🇹🇿🇹🇿

ZOEZI LA SENSA LITAENDELEA KWA SIKU SABA- ANNA MAKINDA

na Mwandishi Wetu

Kamisaa wa Sensa Nchini Tanzania (2022), Anna Makinda amesema zoezi la Sensa ambalo limeanza leo Agosti 23, 2022 litaendelea kwa siku saba hivyo amewahasa wananchi kwa watulivu na wavumilivu.

"Zoezi hili tumeanza leo, litaendelea mpaka siku saba, kwa sababu hawa Makarani leo hii wakifanikiwa watafanya asilimia 15 tu, kwa hiyo ni siku saba, tunaomba utulivu na uvumilivu uwepo"Anna aMakinda -Kamisaa wa Sensa Tanzania.

Amesema kuwa kutokana uhaba wa vifaa vya kiteknolojia zoezi hilo haliwezi kukamilika kwa siku moja hivyo wananchi ambao hawatofikiwa leo wasilalamike badala yake wawe wavumilivu Makarani watawafikia kwa siku nyingine ndani ya siku saba.